Турбополначот е мал но скап дел
Кога турбото на автомобилот ќе ви откаже, тоа го почувствувате веднаш. Автомобилот губи моќност, од издувната цевка излегува чад, а во најлошиот случај го слушате оној страшен звук на метал од метал што ви кажува дека е готово. И потоа одите во сервис и дознавате дека новиот турбополнач чини од 1.000 до 3.000 евра, плус вградување.
Во тој момент почнувате да размислувате за половно турбо. И тоа е сосема легитимна мисла. Половниот турбополнач може да чини од 200 до 800 евра, што е значителна заштеда. Но прашањето е: исплати ли се тој ризик?
Искрено? Зависи. И токму за тоа денес ќе разговараме детално. По оваа статија, ќе знаете сè што треба да знаете за да донесете паметна одлука.
Како воопшто работи турбополначот?
За да разберете зошто купувањето половно турбо е специфично, мора да разберете како работи турбото. Во основа, турбополначот е уред што ја користи енергијата на издувните гасови за да втисне повеќе воздух во моторот. Повеќе воздух значи повеќе гориво, повеќе гориво значи повеќе моќност.
Турбополначот се состои од два главни дела:
- Турбинско коло - се наоѓа во издувниот дел и го придвижува протокот на врели издувни гасови. Ова коло се врти со брзина од 80.000 до дури 250.000 вртежи во минута.
- Компресорско коло - споено е на истата осовина како турбинското коло и го всмукува и компресира свежиот воздух што оди во моторот.
Помеѓу тие две кола се наоѓа централниот дел (CHRA - Center Housing Rotating Assembly) што содржи осовина и лежишта. Овој дел е подмачкан со моторно масло и ладен со разладна течност.
Кога ќе сфатите дека нешто се врти 150.000 пати во минута, разбирате зошто прецизноста и состојбата на лежиштата се толку важни. И најмалото оштетување на лежиштето или дисбаланс може да доведе до катастрофален дефект.
Најчести причини за дефект на турбополначот
Пред да купите половно турбо, корисно е да знаете зошто турбополначите воопшто откажуваат. Зашто ако турбото на автомобилот што го купувате откажало од истата причина што сè уште постои, новото (или половното) турбо ќе ја доживее истата судбина.
1. Недостаток на масло или лошо масло
Ова е убиец број еден за турбополначите. Турбото се врти со енормна брзина и единственото што го штити од самоуништување е тенкиот филм масло на лежиштата. Кога нема доволно масло или маслото е старо и деградирано, лежиштата се прегреваат и уништуваат.
Дури и краткорочна глад за масло, на пример при палење на моторот кога маслото уште не стигнало до турбото, може да остави трајни последици.
2. Странски тела во усисот или издувот
Мало парче пластика, шраф или дури и песок што ќе влезе во усисниот систем може да ги оштети лопатките на компресорското коло. Исто така, распаднати парчиња од катализаторот можат да го оштетат турбинското коло.
3. Прегревање
Ако го изгасите моторот веднаш по интензивно возење, маслото во турбото може да се „свари“ и да создаде наслаги што го блокираат протокот на маслото. Затоа е важно да го оставите моторот да работи на празен од 30-60 секунди пред гасење, особено по побрзо возење.
4. Истрошеност на VGT механизмот
Кај турбо со променлива геометрија (VGT/VNT), механизмот што управува со лопатките може да се заглави поради чад и наслаги, особено кај дизелашите што возат претежно кратки релации во град.
Што да проверите кај половен турбополнач
Еве конкретни чекори за проверка на половно турбо:
Аксијален и радијален зазор
Ова е најважната проверка. Фатете ја осовината на турбото и обидете се да ја поместите горе-долу (радијално) и лево-десно. Потоа обидете се да ја поместите напред-назад (аксијално).
- Радијален зазор - мало поместување е нормално (до 0.05 mm), но ако осовината приметно се поместува, лежиштата се истрошени
- Аксијален зазор - не треба да постои речиси никакво поместување. Ако чувствувате аксијално поместување, турбото е за отпис.
Состојба на лопатките
Погледнете ги лопатките на компресорското коло (ладна страна). Треба да бидат чисти, без оштетувања, гребнатини или свиткани врвови. Секоја гребнатина на лопатките значи дека нешто поминало низ компресорот, а тоа никогаш не е добар знак.
Турбинското коло (врела страна) е потешко да се прегледа затоа што често е прекриено со наслаги од чад, но и таму барајте видливи оштетувања или недостасувачки парчиња од лопатките.
Куќиште
Проверете го куќиштето на турбото за пукнатини, особено на издувната страна што е изложена на високи температури. Исто така проверете ги приклучоците за масло и разладна течност. Ако се оштетени или истрошени, тоа може да предизвика истекување по вградувањето.
VGT механизам
Ако турбото е со променлива геометрија (повеќето модерни дизелаши), проверете дали VGT механизмот работи слободно. Полугата или актуаторот што управува со лопатките треба да се движи мазно и без запирање. Заглавениот VGT е еден од најчестите проблеми кај половните турбополначи.
Траги од масло
Малку масло на страната на компресорот може да биде нормално кај постаро турбо, но значителни количини масло укажуваат на истрошени заптивки на осовината. Ова е проблем што само ќе се влошува.
Цени на половните турбополначи
Еве преглед на цените за најпопуларните турбополначи:
- Garrett GT1749V (1.9 TDI VW): 150 - 350 EUR
- Garrett GTB1749V (2.0 TDI VW CR): 250 - 500 EUR
- BorgWarner K03 (1.8/2.0 TFSI): 200 - 400 EUR
- BorgWarner BV39/43 (1.5/1.6 dCi Renault): 150 - 300 EUR
- Mitsubishi TD04 (BMW N47/N57): 300 - 600 EUR
- IHI (разни јапонски мотори): 200 - 450 EUR
За споредба, нов турбополнач за истите модели чини од 600 до 2.000 EUR, а ремонтираниот од 400 до 1.200 EUR.
Половно наспроти ремонтирано турбо
Ова е прашање што мнозина го поставуваат и заслужува искрен одговор.
Ремонтираното (обновено) турбо е користено турбо што е професионално расклопено, исчистено и во кое се заменети истрошените делови (лежишта, заптивки, понекогаш и кола). По ремонтот, турбото се балансира на машина и се тестира. Доаѓа со гаранција од 6 месеци до 2 години.
Половното турбо е турбо извадено од друг автомобил и продадено како што е, без интервенции. Цената е пониска, но немате гаранција дека ќе трае.
Моето искрено мислење? За турбополначите, ремонтираното турбо често е подобра инвестиција од половното. Разликата во цената е 100-300 евра, но добивате гаранција и мир. Турбото е дел што работи во екстремни услови и ризикот со потполно непроверено половно турбо е поголем отколку кај некои други делови.
Но ако најдете половно турбо со ниска километража, познато потекло и можност за проверка, тогаш и тоа е сосема добра опција.
Вградување на турбополначот
Замената на турбото не е претерано комплицирана работа за искусен механичар, но има некои работи што апсолутно мора да се направат:
- Замена на масло и филтер - задолжително да се стави свежо масло пред палење на моторот со ново турбо
- Проверка на доводот на масло - цевката за довод на масло до турбото мора да биде чиста и непречена. Дури е препорачливо да се замени.
- Проверка на повратот на масло - цевката за поврат на масло од турбото во картерот мора да биде проодна
- Пред-подмачкување - пред првото палење, турбото треба да се наполни со масло преку приклучокот за довод
- Проверка на усисниот систем - сите црева, интеркулер и филтер за воздух мора да бидат чисти и неоштетени
- Проверка на издувниот систем - катализаторот и DPF мора да бидат во ред зашто нивното затнување може да го оштети новото турбо
Цената на вградување на турбо обично е од 200 до 500 евра, во зависност од моделот на автомобилот и пристапноста на турбото.
Кога половното турбо дефинитивно се исплати
Има ситуации кога половното турбо е одличен избор:
- Автомобил со мала вредност - ако автомобилот ви вреди 2.000-3.000 EUR, ново турбо од 1.500 EUR нема економска смисла
- Привремено решение - ви треба автомобил уште 6-12 месеци додека не купите нов
- Познато потекло - знаете дека турбото доаѓа од автомобил што имал друг вид дефект (на пр. каросериски), а турбото е здраво
- Ниска километража на изворот - турбо од автомобил што поминал 60.000 km има уште многу живот во себе
Каде да најдете половен турбополнач
Освен класичните автоотпади и онлајн огласи, еден од поедноставните начини е да испратите барање преку PoDi платформата. Внесувате податоци за вашиот автомобил, опишувате кој дел ви треба и споредувате понуди од повеќе добавувачи. Така можете да ги споредите цените, условите за гаранција и достава без телефонирање и обиколка на отпади.
Кога половното турбо има смисла, а кога нема
Половниот турбополнач може да биде паметна купувина, но бара повеќе претпазливост отколку многу други половни делови. Клучот е во темелна проверка на зазорите, состојбата на лопатките и VGT механизмот. Ако имате каква било сомневање, ремонтираното турбо е побезбедна опција за разлика во цената што често не е драматична.
Без оглед за што ќе се одлучите, секогаш ангажирајте доверлив механичар за вградувањето и задолжително заменете го маслото и проверете го системот за довод на масло. Турбо што е правилно вградено и подмачкано може да трае уште стотици илјади километри.