Кога ќе го свртите клучот и ништо не се случува
Малку работи се фрустрирачки како кога ќе седнете во автомобил, ќе го свртите клучот (или ќе притиснете копче), и наместо познатиот звук на палење на моторот ќе добиете... тишина. Или уште полошо, ќе го чуете она болно кликтање што ви кажува дека стартерот се обидува, но не може. Стартер моторот е еден од оние делови за кои не размислувате додека работат, но кога ќе престанат, никаде не одите.
И тогаш почнува калкулацијата. Нов стартер чини колку? А замена? А половен? Дали половниот ќе биде поуздан? Сето тоа се легитимни прашања и токму на нив ќе одговориме во овој водич.
Како стартер моторот всушност работи
Стартер моторот е силен електромотор што служи за една работа: да го заврти коленестото вратило на моторот доволно брзо за моторот да може сам да почне да работи. Кога ќе го свртите клучот на позиција start, се случува следново:
- Електричен сигнал активира електромагнет (соленоид) на стартерот
- Соленоидот турка мал запченик (bendix) во зафат со големиот запченик на замаецот на моторот
- Истовремено, соленоидот го затвора електричното коло и стартер моторот добива полна моќ од акумулаторот
- Стартерот го врти моторот со брзина од околу 200-300 вртежи во минута
- Моторот се пали и почнува да работи сам
- Bendix-от автоматски се повлекува од зафатот за да не го оштети стартерот
Целиот процес трае една до две секунди, но во тоа кратко време преку стартерот тече струја од 100 до 300 ампери. Тоа е огромна количина енергија, и затоа стартерите се масивни и тешки делови, обично меѓу 3 и 8 килограми.
Најчести дефекти на стартерот
За да знаете на што да внимавате кај половен стартер, треба да разберете што најчесто се расипува:
Истрошени четкички - како и кај алтернаторот, стартерот има четкички што ја пренесуваат струјата на роторот. Со време се трошат и стартерот губи моќ. Ова е најчеста причина за постепено слабеење на стартерот.
Неисправен соленоид - соленоидот може да изгори или контактите можат да му се залепат. Симптомот е обично едно гласно клик кога ќе го свртите клучот, но моторот не се врти. Понекогаш помага лесно тропкање по стартерот (сериозно, тоа навистина функционира како привремено решение).
Истрошен bendix - запченикот на bendix може да се истроши, па не влегува правилно во зафат со замаецот. Резултатот е карактеристично бучење или скрипање при палење.
Изгорени намоти - ако стартерот работи предолго (на пример при проблеми со палење на моторот), намотите можат да се прегреат и да изгорат. Таков стартер обично е за отпис.
Истрошени лежишта - лежиштата овозможуваат мазно вртење на роторот. Кога се истрошат, стартерот станува бучен и помалку ефикасен, а може и сосема да се заглави.
Кога се исплати да се купи половен стартер
Да бидеме практични. Еве ситуации во кои половниот стартер има совршен смисол:
Постар автомобил со помала вредност - ако вашиот автомобил вреди 2000-3000 евра, вложувањето од 300-500 евра во нов стартер е пропорционално многу. Половен за 50-100 евра е многу пологична опција.
Автомобил што не го возите секој ден - ако автомобилот го користите само за викенди или повремено, стартерот многу помалку се троши отколку кај автомобил што се пали 10 пати дневно. Половниот стартер во тој случај ќе ви трае многу долго.
Итна замена - кога стартерот ќе ви падне во најлош можен момент и ви треба автомобилот што поскоро, половниот е често достапен веднаш, додека новиот оригинален може да треба денови или недели за испорака.
Одредени модели - кај некои автомобили, особено постари европски модели, нов оригинален стартер може да биде неразумно скап. Половниот тогаш е единствена финансиски разумна опција.
Од друга страна, ако возите нов автомобил, го возите секој ден на кратки градски возења (многу палење и гасење), или ако имате start-stop систем кој постојано го активира стартерот, можеби е подобро да вложите во нов или обновен.
Како да проверите половен стартер
Проверката на стартерот е нешто покомплицирана од проверката на алтернаторот затоа што треба да го поврзете со акумулатор за да го тестирате. Но еве што можете да направите:
Визуелна проверка
Погледнете го куќиштето. Не смее да биде напукнато или деформирано. Конекторите мора да бидат чисти. Ако видите траги од протекување масло по стартерот, тоа не значи дека стартерот е лош, но значи дека бил во опкружување кое не е идеално и треба потемелно да се провери.
Проверка на bendix
Bendix-от мора слободно да се врти во едната насока, а во другата мора да биде блокиран (еднонасочна спојка). Обидете се рачно да го свртите. Исто така, погледнете го запченикот: забите мора да бидат остри и неоштетени.
Електричен тест
Најсигурниот тест е да го поврзете стартерот со акумулатор. Поврзете негативен кабел на куќиштето на стартерот, а позитивен на главниот терминал. Потоа кратко поврзете го малиот терминал на соленоидот со позитивниот пол на акумулаторот. Стартерот треба силно да се заврти, а bendix-от треба да искочи. Звукот мора да биде силен и рамномерен, без заглавување или рапавост.
Ако немате искуство со вакво тестирање, замолете го механичарот или одете во сервис кој има пробна табла за стартери. Повеќето сериозни автоотпади исто така нудат тестирање пред продажба.
Проверка на четкички
Ако е можно да се симне задниот поклопец на стартерот, погледнете ја состојбата на четкичките. Треба да бидат долги барем 8-10мм за нормална работа. Ако се пократки, наскоро ќе им треба замена, но тоа е релативно евтина и едноставна поправка што можете дури сами да ја направите.
Цени на половни стартери
Еве рамка на цени за да знаете што можете да очекувате:
- Половен стартер - 30 до 120 евра, во зависност од моделот и состојбата
- Обновен стартер - 80 до 200 евра
- Нов aftermarket - 100 до 250 евра
- Нов оригинален (OEM) - 200 до 600 евра
- Вградување - 50 до 150 евра, во зависност од достапноста на вашиот автомобил
Како што гледате, разликата во цена меѓу половен и нов оригинален е значајна. А разликата во квалитет, ако сте внимателни при купување, може да биде минимална.
Совети за подолг век на стартерот
Без оглед дали ќе купите нов или половен стартер, еве како да му го продолжите животот:
Не држете го стартерот предолго - кога палите мотор, не држете го клучот во позиција start подолго од 5-10 секунди. Ако моторот не се пали, пуштете го стартерот да се одмори барем 30 секунди пред повторен обид. Континуираното покренување го прегрева стартерот и драстично го скратува векот на траење.
Одржувајте го акумулаторот - слаб акумулатор значи дека стартерот мора да работи потешко и подолго за да го заврти моторот. Тоа го троши дополнително. Редовно проверувајте го напонот на акумулаторот и по потреба заменете го.
Внимавајте на моторот - мотор кој тешко пали (поради истрошени свеќички, лошо гориво, лоши инјектори) бара подолго покренување со стартер, што побрзо го троши. Одржувајте го системот за палење и инјектирање на гориво во добра состојба.
Чистете контакти - оксидирани или валкани контакти на стартерот и акумулаторот создаваат отпор, што значи дека стартерот добива помалку струја и мора да работи потешко. Повремено исчистете ги клемите на акумулаторот и контактите на стартерот.
Start-stop системи и половни стартери
Ако вашиот автомобил има start-stop систем, имајте на ум дека тие автомобили користат засилени стартери кои се дизајнирани за десетици илјади покренувања. Обичниот стартер на таков автомобил нема долго да издржи. Ако купувате половен стартер за автомобил со start-stop систем, задолжително набавете го оној кој е дизајниран за тој систем.
Тие стартери се нешто поскапи, дури и половни, но не обидувајте се да заштедите со вградување на стандарден стартер. Ќе пропадне брзо и на крај ќе потрошите повеќе.
Како да нарачате половен стартер
На PoDi платформата постапката е едноставна. Внесувате податоци за вашето возило (марка, модел, година, мотор), наведувате дека ви треба стартер мотор, и добавувачите ви испраќаат понуди. Можете да споредите цени, гаранции и рецензии, па да го изберете најдобриот.
Важно е при нарачката да наведете што попрецизни податоци за возилото, вклучително и бројот на шасија (VIN) ако е можно. Тоа ја елиминира можноста да добиете погрешен стартер затоа што разликите меѓу одделните верзии понекогаш се суптилни но важни.
Замена на стартер: сами или во сервис
Замената на стартерот варира од тривијална до кошмар, во зависност од автомобилот. Кај некои модели стартерот е веднаш видлив и достапен од врвот на моторот. Кај други е скриен под усисната грана, или може да му се пристапи само одоздола, што бара подигнување на автомобилот.
Ако имате искуство со механика и пристојна гарнитура алат, кај повеќето автомобили можете сами да го замените стартерот во една работна смена. Клучно е пред сè да го откачите акумулаторот. Стартерот користи дебел кабел кој постојано е под напон и краток спој може да биде опасен.
Ако не сте сигурни, однесете го автомобилот и половниот стартер во сервис. Вградувањето обично чини 50-100 евра, а спокојството нема цена. Особено кај модерните автомобили каде сè е набиено и каде една грешка може да значи скапа поправка.
Стартер што пали, џеб што дише
Половниот стартер мотор е еден од оние автоделови што одлично се купуваат како половни. Робусни се конструкции, релативно едноставни за проверка, и разликата во цена во однос на нов е огромна. Со малку внимание при избор и проверка, можете да добиете дел што поуздано ќе ви служи со години.
Само запомнете: проверете bendix, тестирајте ја работата на акумулатор, погледнете ги четкичките и купувајте од доверливи добавувачи кои нудат гаранција. Со тој пристап, половниот стартер е инвестиција што повеќекратно се исплати.