Алтернатор - срцето на електричната инсталација на вашиот автомобил
Ако некогаш сте останале на пат со мртов акумулатор, а акумулаторот е релативно нов, голема е шансата дека алтернаторот ви рекол збогум. Алтернаторот е оној мал генератор што додека моторот работи го полни акумулаторот и ги напојува сите електрични потрошувачи во автомобилот. Без него, автомобилот буквално запира.
И тогаш доаѓате во сервис, механичарот ви вели треба нов алтернатор, вие ја гледате цената на нов и помислувате... па тоа е скоро како половина плата. И тука доаѓа прашањето што многумина го поставуваат: може ли половен алтернатор да биде добра опција? Краток одговор е да, апсолутно. Но треба да знаете како и каде да купите.
Што алтернаторот всушност работи и зошто е толку важен
Да поедноставиме: алтернаторот е генератор на наизменична струја што се покренува со ремен поврзан со коленесто вратило на моторот. Додека моторот работи, алтернаторот произведува струја што го полни акумулаторот и ги напојува сите електрични системи, од светла и радио до клима уред и греење на седишта.
Без исправен алтернатор, автомобилот се потпира исклучиво на акумулаторот. А акумулаторот сам по себе може да ги напојува системите можеби 30 до 60 минути, во зависност од потрошувачката. По тоа, автомобилот запира и не може да се запали.
Модерните автомобили имаат сè повеќе електрични потрошувачи. Размислете само колку работи во вашиот автомобил користат струја: инфотејнмент систем, навигација, USB полначи, греани седишта, греан волан, електрични подигачи на стакла, електрични ретровизори, паркинг сензори, камери... Сето тоа го оптоварува алтернаторот и затоа е важно да работи исправно.
Главни делови на алтернаторот
За да разберете што може да се расипе, треба да знаете од што се состои алтернаторот:
- Ротор - ротирачки дел со електромагнет што создава магнетно поле
- Статор - неподвижен дел со намоти во кои се индуцира струја
- Регулатор на напон - електронски склоп што го контролира излезниот напон (обично 13.8-14.4V)
- Исправувач (диоден мост) - ја претвора наизменичната струја во еднонасочна
- Лежишта - овозможуваат мазно вртење на роторот
- Четкички - ја пренесуваат струјата на роторот преку лизгачки прстени
- Ременица - го поврзува алтернаторот со ременот на моторот
Секој од овие делови може да се истроши или да се расипе, но добра вест е дека кај половните алтернатори повеќето од нив можат лесно да се проверат пред купување.
Како да препознаете дека ви умира алтернаторот
Алтернаторот обично не паѓа одеднаш. Пред тоа испраќа разни сигнали на предупредување, само треба да се препознаат. Еве најчестите симптоми:
Ламбичка на акумулаторот на инструмент таблата - ова е најочигледниот знак. Кога ќе се запали онаа мала црвена ламбичка во форма на акумулатор додека возите, тоа обично значи дека алтернаторот не полни доволно. Не игнорирајте го тоа, затоа што имате ограничено време пред автомобилот да запре.
Пригушени или треперливи светла - ако забележите дека фаровите ви се послаби отколку обично, особено на празен од, тоа е класичен знак за слаб алтернатор. Исто така, ако светлата треперат или го менуваат интензитетот кога додавате гас, алтернаторот е речиси сигурно крив.
Чудни звуци - истрошените лежишта на алтернаторот произведуваат карактеристично бучење или крцкање. Звукот обично се засилува со вртежите на моторот. Ако чуете високофреквентен звук кој доаѓа од подрачјето на алтернаторот, лежиштата веројатно се на крајот.
Мирис на запалено - прегреан алтернатор може да произведе мирис на запалена гума или пластика. Тоа се случува кога лежиштата се толку истрошени што создаваат премногу триење, или кога регулаторот на напон не работи исправно па алтернаторот работи преоптоварен.
Проблеми со палење - ако автомобилот тешко пали наутро, а акумулаторот е релативно нов и исправен, алтернаторот можеби не го полни доволно при возење.
Електрични проблеми - спорадични проблеми со разни електрични системи, од радио што се гаси само до прозорци што се подигаат бавно, можат да бидат знак дека алтернаторот не дава доволно струја.
Зошто да купите половен алтернатор
Нов оригинален алтернатор за просечен автомобил чини меѓу 200 и 500 евра, а за некои премиум марки и над 800 евра. Додадете на тоа уште 50-100 евра за вградување и брзо доаѓате до сериозна цифра.
Половен алтернатор, од друга страна, обично чини 50 до 150 евра. Тоа е заштеда од 60-70% во однос на нов. А ако е правилно проверен и доаѓа од возило што не поминало премногу километри, може да ви служи со години без никакви проблеми.
Особено има смисла да се купи половен алтернатор ако:
- Возите постар автомобил што не вреди толку да се исплати да се вложи во нов алтернатор
- Ви треба брза замена, а новиот оригинален дел има долго време на испорака
- Сакате оригинален дел наместо евтин aftermarket заменски
- Планирате да го продадете автомобилот наскоро, но треба да работи исправно
Многу половни алтернатори доаѓаат од возила што отишле во распад поради каросериски оштетувања, но механиката им била целосно исправна. Такви делови се практично нови по квалитет, а чинат дел од цената.
Како да проверите половен алтернатор пред купување
Ова е клучен дел. Купувањето на половен алтернатор без проверка е како купување мачка во вреќа. Но со неколку едноставни тестови можете да бидете прилично сигурни дека купувате исправен дел.
Визуелна проверка
Прво, погледнете го алтернаторот однадвор. Куќиштето не смее да има пукнатини или видливи оштетувања. Конекторите мора да бидат чисти и неоштетени. Ременицата мора да се врти мазно, без никаков зазор или удирање. Проверете и вентилациски отвори, не смеат да бидат затнати.
Тест на лежишта
Фатете ја ременицата и обидете се да ја вртите рачно. Треба да се врти мазно и тивко. Ако чувствувате било какво заглавување, гребење или чуете бучење, лежиштата се истрошени. Исто така, обидете се да ја поместите ременицата лево-десно. Ако постои страничен зазор, лежиштата се лоши.
Проверка на четкички
Ако е можно, симнете го поклопецот од задната страна на алтернаторот и погледнете ги четкичките. Новите четкички се долги околу 12-15мм. Ако се пократки од 5мм, наскоро ќе им треба замена. Ова е евтина поправка (само четкичките чинат пар евра), но е добар показател колку алтернаторот бил користен.
Електричен тест
Идеално, алтернаторот треба да се тестира на пробна табла. Многу автоотпади и специјализирани продавници имаат уреди за тестирање алтернатори. Тестот го покажува излезниот напон под оптоварување, валовитоста (ripple) на напонот и работата на регулаторот. Ако продавачот нуди тестирање, задолжително прифатете го.
Проверка на лизгачките прстени
Лизгачките прстени на роторот не смеат да бидат истрошени, изгребани или поцрнети. Ако се мазни и сјајни, тоа е добар знак. Ако се рапави или имаат длабоки траги, четкичките ги оштетиле и алтернаторот можеби нема да работи поуздано.
Вградување на половен алтернатор
Замената на алтернаторот е на повеќето автомобили релативно едноставна работа што се завршува во една работна смена. Основните чекори се:
- Откачете ја негативната клема на акумулаторот (секогаш прво негативната!)
- Симнете го ременот (кај поновите автомобили со автоматски затегач, тоа е едноставно)
- Откачете ги електричните конектори од алтернаторот
- Одвртете ги завртките што го држат алтернаторот
- Извадете го стариот и вградете го новиот алтернатор
- Поврзете ги конекторите, наместете го ременот, поврзете го акумулаторот
Ако имате основно механичко знаење и алат, ова можете да го направите сами во гаража. Но ако не сте сигурни, подобро е да отидете во сервис. Погрешно поврзан алтернатор може да направи голема штета на електрониката на автомобилот.
На што посебно да внимавате кај половни алтернатори
Еве неколку дополнителни совети што можат да ви заштедат пари и нерви:
Километража на изворот - прашајте колку километри поминало возилото од кое доаѓа алтернаторот. Алтернаторот обично трае 150.000 до 250.000 км, така што ако доаѓа од автомобил што поминал 80.000 км, имате уште доста живот.
Компатибилност - алтернаторите не се универзални. Мора да го знаете точниот модел, годината и моторот на вашиот автомобил. Дури и истиот модел автомобил може да има различни алтернатори во зависност од верзијата на моторот и опремата.
Ампеража - алтернаторите доаѓаат во различни моќности, обично од 70A до 180A. Ако вашиот автомобил има многу електрична опрема (греани седишта, силни аудио системи итн.), ви треба алтернатор со доволна ампеража. Вградување на преслаб алтернатор резултира со хронично недоволно полнење.
Гаранција - секогаш прашајте за гаранција. Сериозни продавачи на половни делови нудат барем 30 дена гаранција на алтернатори. На PoDi платформата можете да најдете проверени добавувачи кои нудат гаранција на своите делови.
Обновени наспроти половни алтернатори
Постои разлика меѓу половен и обновен (refurbished) алтернатор. Половниот е симнат од друго возило и се продава во затечена состојба. Обновениот е половен алтернатор кој е расклопен, проверени се сите делови, заменети се истрошените (четкички, лежишта, диоден мост) и повторно е составен.
Обновените алтернатори се нешто поскапи од половните, но поевтини од нови. Обично доаѓаат со гаранција од 6 до 12 месеци. Ако можете да најдете обновен алтернатор за вашиот автомобил, тоа е често најдобар однос меѓу цена и квалитет.
Колку трае половен алтернатор
Невозможно е да се даде точен одговор затоа што зависи од многу фактори: колку бил користен, како бил одржуван, каква е состојбата на лежиштата и четкичките, колку е оптоварен во вашиот автомобил... Но генерално, квалитетен половен алтернатор од возило што поминало до 100.000 км може без проблем да ви трае уште 80.000 до 120.000 км.
Клучот е во проверката пред купување и правилното вградување. Ако тоа го одработивте како треба, половниот алтернатор ќе ви служи исто толку поуздано како нов, само за многу помалку пари.
Каде да најдете половен алтернатор
Најсигурен начин е да користите специјализирана платформа како PoDi. Едноставно испратете барање со податоци за вашето возило, а добавувачите ќе ви испратат понуди со цени и гаранции. Така можете да споредите повеќе опции и да ја изберете најдобрата за вашиот буџет.
Избегнувајте купување алтернатор од непознати продавачи без никаква гаранција. Неколку евра заштеда не вредат ризик да вградите неисправен дел и потоа да морате да плаќате двократно вградување.
Половниот алтернатор е паметна купувина ако знаете што барате. Проверете го пред купување, вградете го исправно и уживајте во заштедата што ви останува во џеб.