Бобината за палење: мал дел, големи проблеми кога ќе откаже
Возиш кола, сè е во ред, и одеднаш моторот почнува да цокне. Губи моќност на моменти, троши повеќе гориво од обично, а check engine ламбичката весело трепка. Голема е шансата дека ти откажала бобината за палење. Тоа е еден од најчестите дефекти на модерните мотори и за среќа, еден од поевтините за поправка, особено ако размислиш за половна бобина.
Но пред да скокнеш во купување, ајде да поминеме низ сè што треба да знаеш за бобините за палење, како работат, зошто се расипуваат и кога има смисла да купиш половна наместо нова.
Како работи бобината за палење
Принципот на работа на бобината за палење е всушност прилично едноставен, барем на хартија. Бобината е трансформатор кој го претвора нискиот напон од акумулаторот (12V) во висок напон потребен за создавање искра на свеќичката (20.000 до 40.000 волти).
Внатре во бобината има две намотки на жица, примарна и секундарна, навиени околу железно јадро. Кога ECU ќе испрати сигнал, струјата поминува низ примарната намотка и создава магнетно поле. Кога струјата нагло ќе се прекине, магнетното поле колабира и индуцира висок напон во секундарната намотка. Тој висок напон патува до свеќичката и создава искра која ја пали смесата на гориво и воздух во цилиндарот.
Звучи едноставно, но бобината мора тоа да го прави стотици пати во секунда, при високи температури и вибрации. И затоа со време се истрошуваат.
Типови бобини за палење
Низ историјата на автомобилите се користеле неколку типови бобини:
- Класична една бобина со разделник - постар систем каде една бобина ги напојува сите цилиндри преку разводник. Денес ретко се гледа на поновите коли.
- DIS (Distributorless Ignition System) - користи една бобина за два цилиндра (waste spark принцип). Чест кај коли од 90-тите и раните 2000-ти.
- COP (Coil-On-Plug) - секој цилиндар има своја бобина монтирана директно на свеќичката. Најчест систем на модерните автомобили. Предноста е попрецизно управување со палењето и помалку загуби.
- CNP (Coil-Near-Plug) - слично на COP, но бобината не е директно на свеќичката туку во близина, поврзана со краток кабел.
Типот на бобина што ти треба зависи од твојата кола. COP бобините се најчести на модерните возила и најлесно се менуваат, едноставно ја извлекуваш старата и ја вметнуваш новата.
Симптоми на неисправна бобина за палење
Кога бобината ќе почне да откажува, симптомите се обично прилично јасни:
Моторот прескокнува (misfire) - ова е најочигледниот симптом. Моторот не работи мазно, чувствуваш цоцкање, особено при забрзување или во празен од. Кај COP системот, обично прескокнува само еден цилиндар, па моторот е нерамномерен но сè уште вози.
Губење на моќност - кога еден цилиндар не работи, моторот губи приближно 25% од моќноста (кај четирицилиндричен). Тоа е забележливо, особено при забрзување и на угорнина.
Зголемена потрошувачка на гориво - несогорено гориво од цилиндарот кој не пали оди во издувниот систем. Покрај тоа што е фрлање пари, тоа може да го оштети катализаторот, што е многу поскапа поправка.
Check engine ламбичка - ECU го детектира прескокнувањето и ја вклучува ламбичката. Дијагностички уред обично покажува код P0300 (случајно прескокнување) или P0301-P0306 (прескокнување на специфичен цилиндар).
Отежнато палење - ако се ослабени повеќе бобини, моторот може тешко да се пали, особено по ладно време.
Мирис на гориво од издувниот систем - несогорено гориво излегува низ издувниот систем. Ако почувствуваш изразит мирис на бензин од ауспухот, тоа е сериозен знак за проблеми со палењето.
Зошто бобините се расипуваат
Бобините за палење немаат подвижни делови, па теоретски би требало да траат засекогаш. Но во пракса ги убива:
Топлина - бобините се сместени на мотор кој произведува огромна количина топлина. Секој циклус на загревање и ладење создава термички стрес кој постепено ја деградира изолацијата на намотките.
Вибрации - постојаните вибрации на моторот можат да предизвикаат микропукнатини во изолацијата или да ги ослабнат внатрешните спојки.
Истрошени свеќички - ова е чест и потценет причина. Кога свеќичката е истрошена, растојанието меѓу електродите е поголемо, па бобината мора да произведе повисок напон за искра. Тоа дополнително ја оптоварува и ѝ го скратува векот на траење. Затоа секогаш кога ги менуваш бобините, провери ги и свеќичките.
Влага - вода која ќе влезе во шахтата на свеќичката може да предизвика краток спој и да ја оштети бобината. Ова е чест проблем кај мотори каде свеќичките се во длабоки шахти.
Старост - едноставно, сите електронски компоненти имаат ограничен век на траење. По 8 до 10 години, бобините за палење се на крајот на животниот век.
Кога се исплати да се купи половна бобина
Искрено, бобините за палење се еден од поевтините авто делови. Нова aftermarket COP бобина чини 15-40 евра, а оригинална 30-80 евра. Половна обично чини 10-25 евра. Заштедата на една бобина не е огромна.
Но еве кога половната бобина има смисла:
- Кога треба да замениш сите бобини одеднаш - на шестцилиндричен мотор, замената на сите 6 оригинални бобини може да чини 300-500 евра. Комплет половни за 60-100 евра е значајна заштеда.
- Кога оригиналните бобини се многу подобри од aftermarket - кај некои мотори (на пр. BMW N52, N54), оригиналните Bosch или Delphi бобини се значително поквалитетни од евтините замени. Половна оригинална е подобар избор од нова евтина.
- Постари или ретки модели - за некои постари автомобили, нови бобини тешко се наоѓаат или се неразумно скапи. Половни се единствена практична опција.
- DIS бобини - кај постарите системи со DIS бобини, тие бобини се обично скапи и половни се логичен избор.
Како да тестираш половна бобина за палење
Тестирањето на бобина е релативно едноставно ако имаш основен алат:
Тест на отпор со мултиметар
Секоја бобина има спецификација за отпор на примарната и секундарната намотка. Општо:
- Примарна намотка: 0,4 до 2 ома
- Секундарна намотка: 5.000 до 15.000 ома
Ако вредностите се надвор од опсегот, бобината е неисправна. Но внимание: бобината може да го помине тестот на отпор и сепак да биде неисправна. Тестот на отпор е добар за откривање на потполно изгорени намотки, но не ги фаќа интермитентните дефекти кои се појавуваат само под оптоварување или на висока температура.
Визуелна проверка
Погледни го конекторот, не смее да биде стопен или деформиран (знак на прегревање). Куќиштето не смее да има пукнатини. Гумениот дел кој оди во шахтата на свеќичката мора да биде еластичен и неоштетен, бидејќи ако пропушта влага, бобината нема да работи доверливо.
Практичен тест
Најдобриот тест е да ја вградиш бобината и да видиш дали моторот работи мазно на тој цилиндар. Ако имаш повеќе цилиндри, можеш да ги префрлиш сомнителните бобини меѓу цилиндрите и да видиш дали проблемот ја прати бобината или останува на истиот цилиндар.
Замена на бобини: совети
Замената на COP бобина е една од најпростите поправки на колата:
- Откачи го електричниот конектор од бобината
- Одвиј го завртката што ја држи бобината (обично една)
- Извлечи ја бобината од шахтата на свеќичката
- Вгради ја новата бобина по обратен редослед
Буквално пет минути работа по бобина, не ти треба ништо освен torx или imbus клуч. Ако тоа можеш да го направиш сам, ќе заштедиш на цената на вградувањето.
Еден битен совет: кога менуваш бобина, секогаш провери ја состојбата на свеќичката на тој цилиндар. Ако свеќичката е истрошена, замени ја и неа. Истрошена свеќичка побрзо ќе ја уништи новата бобина и ќе се вратиш на почеток.
Дали треба да ги заменам сите бобини одеднаш
Ова е честа дилема. Одговорот зависи од ситуацијата:
Ако само една бобина откажала, а другите се релативно нови (под 60.000 км), можеш да ја замениш само таа една. Но ако сите бобини се оригинални и колата поминала 150.000+ км, веројатно е попаметно да ги замениш сите бидејќи и другите наскоро ќе почнат да откажуваат една по една.
Замената на сите одеднаш е поекономична бидејќи плаќаш вградување само еднаш (кај некои мотори пристапот до бобините бара симнување на капакот на моторот и други делови), а и имаш мир дека сите се со иста старост и состојба.
Каде да купиш половни бобини
Половни бобини за палење можеш да најдеш на авто отпади, онлајн платформи за половни делови и секако на PoDi платформата. Предноста на PoDi платформата е што можеш да добиеш понуди од повеќе добавувачи и да ја избереш најдобрата опција по цена и гаранција.
При купување половни бобини, обиди се да купиш комплет од истото возило. Така знаеш дека сите се од иста старост и состојба, и помала е шансата за проблеми. Избегнувај купување на поединечни бобини од различни извори бидејќи можеш да добиеш бобини со различна старост и состојба.
На крајот на краиштата, половните бобини за палење се сигурен избор за заштеда, особено ако купуваш оригинални бобини на познати производители како Bosch, Delphi или Denso. Тие бобини се трпјани и траат долго, а разликата во цена меѓу половна и нова може да биде значајна, особено кога ти требаат повеќе парчиња.