Автоматски бришачи кои сами ќе се забрзаат кога ќе зајакне дождот. Фарови кои сами се палат кога ќе влезете во тунел. Звучи како луксуз, а всушност тоа се системи присутни на речиси сите автомобили произведени по 2010 година. Сензорите за дожд и сензорите за светло работат тивко во позадина, а сопствениците ги забележуваат дури кога ќе престанат да работат.
И тогаш почнува потрагата за замена. Нов OEM сензор може да чини изненадувачки многу за толку мал дел. Половен? Значајно помалку, а функционално идентично. Еве комплетен водич за овие мали но важни компоненти.
Сензор за дожд: како всушност работи
Сензорот за дожд е еден од оние делови што звучи едноставно, но е технолошки прилично интересен. Монтиран е на внатрешната страна на шофершајбната, обично зад ретровизорот, и користи принцип на инфрацрвена оптика за детекција на вода на стаклото.
Еве како функционира, чекор по чекор:
- LED диода во сензорот емитува инфрацрвен сноп светлина кон шофершајбната
- Снопот се одбива внатре во стаклото под одреден агол (тотална внатрешна рефлексија)
- Фотодетектор на другиот крај на сензорот го прима одбиениот сноп
- Кога стаклото е суво, речиси цела светлина се рефлектира назад до детекторот
- Кога стаклото е мокро, капките вода го менуваат аголот на рефлексија и дел од светлината бега надвор од стаклото
- Детекторот регистрира намалување на интензитетот на рефлектирана светлина
- Управувачката електроника ја пресметува количината вода на стаклото и ја прилагодува брзината на бришачите
Системот е толку чувствителен што може да ја разликува лесна роса од силен дожд и да ја прилагоди брзината на бришачите во реално време. Поновите системи дури можат да детектираат прскање од автомобилот пред вас и да ги активираат бришачите само еднаш за да го исчистат стаклото.
Видови сензори за дожд
Постојат две главни категории:
Засебен сензор: Мал модул што се лепи на стаклото и се поврзува со кабел со управувачката единица на бришачите. Се користи на повеќето автомобили до средината на 2010-тите. Овој тип може релативно лесно да се замени затоа што се одвојува од стаклото и се заменува со нов.
Интегриран сензор во модул со камера: На поновите автомобили со ADAS системи, сензорот за дожд често е интегриран во истиот модул што содржи камера за помош на возачот (систем за предупредување при напуштање на лента, автоматско кочење, препознавање сообраќајни знаци). Овој комбиниран модул е значајно поскап и замената е покомплицирана затоа што бара калибрација на камерата.
Сензор за светло: исто толку корисен, поинаква технологија
Сензорот за светло (или фотоќелија) ја детектира нивото на амбиентално осветлување и автоматски ги вклучува или исклучува фаровите. Најчесто се користи за автоматско палење на фаровите во тунели, при влез во подземна гаража, во самрак, или кога облаците нагло ќе го заклонат сонцето.
Принципот на работа е поедноставен од сензорот за дожд:
- Фотодиода или фототранзистор го мери интензитетот на амбиенталната светлина
- Управувачката електроника го споредува измереното ниво со прагот
- Кога нивото ќе падне под прагот, се вклучуваат фаровите
- Кога нивото ќе порасне над прагот (со хистереза за избегнување на постојано палење/гасење), фаровите се гасат
На повеќето автомобили, сензорот за светло е интегриран во истиот модул како сензорот за дожд. Монтиран е на горниот дел на шофершајбната зад ретровизорот, под пластичен поклопец. Некои автомобили имаат засебен сензор за светло на врвот на инструмент таблата.
Понапредни системи
Поновите автомобили користат повеќезонски сензори за светло кои го мерат осветлувањето од повеќе насоки (напред, горе, странично). Тоа му овозможува на системот да го разликува тунелот (нагло целосно затемнување) од облаците (постепено намалување на светлината) и да реагира на соодветен начин. На пример, во тунел фаровите се палат веднаш, додека при облачно небо системот чека малку подолго за да види дали сонцето ќе се врати.
Зошто се расипуваат сензорите за дожд и светло
Сензорите за дожд и светло се електронски уреди без подвижни делови, па теоретски би требало да траат вечно. Но во пракса, се расипуваат од неколку причини:
Замена на шофершајбната
Ова е далеку најчестата причина за проблеми. Кога се менува шофершајбната, сензорот за дожд мора правилно да се одлепи од старото стакло и да се залепи на новото. Ако техничарот не користи правилна оптичка подлога (gel pad) или ако подлогата е неисправна, сензорот нема да работи исправно. Многу сопственици на автомобили по замената на шофершајбната забележуваат дека автоматските бришачи или не работат или работат неправилно (пречувствителни или нечувствителни).
Деградација на оптичката подлога
Меѓу сензорот и стаклото се наоѓа проѕирна оптичка подлога (gel pad или оптичко лепило) што обезбедува добар оптички контакт. Со време, оваа подлога може да деградира, да пожолти или да се одвои од стаклото, предизвикувајќи неправилна работа на сензорот. Замената на подлогата (5-15 евра) често го решава проблемот без потреба за нов сензор.
Електричен дефект
Како и секоја електроника, сензорот може да отка́же поради стареење на компонентите, пренапон или влага. Овој тип дефект бара замена на сензорот.
Физичко оштетување
Сензорот може да биде физички оштетен при замена на шофершајбната (ако техничарот не е внимателен), при вградување dashcam камера или други додатоци на шофершајбната, или едноставно со механички удар.
Симптоми на неисправен сензор
Сензор за дожд
- Автоматските бришачи не се активираат кога паѓа дожд, иако прекинувачот е во автоматска позиција
- Бришачите работат постојано дури и кога стаклото е суво
- Пречувствителна работа - бришачите се активираат на најмала влага или прскање
- Нечувствителна работа - бришачите не реагираат на умерен дожд, се активираат само при силен пљусок
- Ламбичка на предупредување на инструмент таблата (кај некои модели)
Сензор за светло
- Фаровите не се палат автоматски во тунел или самрак
- Фаровите се палат и гасат без очигледна причина
- Фаровите остануваат запалени на сонце
- Инструмент таблата не се затемнува автоматски ноќе (на модели каде сензорот управува и со осветлувањето на кабината)
Колку чинат половните сензори?
Засебен сензор за дожд (без камера)
- Нов OEM: 40-120 евра
- Половен: 15-50 евра
- Заштеда: 50-60%
Комбиниран сензор за дожд/светло
- Нов OEM: 60-180 евра
- Половен: 25-70 евра
- Заштеда: 50-65%
Интегриран модул со ADAS камера
- Нов OEM: 300-800 евра
- Половен: 100-350 евра
- Заштеда: 55-70%
- Напомена: бара калибрација на камерата по вградувањето (50-150 евра)
Засебен сензор за светло
- Нов OEM: 20-60 евра
- Половен: 10-30 евра
- Заштеда: 50%
Сензорите за дожд и светло не се екстремно скапи делови, но на некои модели (особено премиум марки со интегрирана ADAS камера), заштедата со половен дел може да биде значајна. А за постари модели каде новите сензори тешко се достапни, половниот понекогаш е единствена опција.
На што да внимавате при купување на половен сензор
Компатибилност
Сензорите за дожд и светло се специфични за секој модел автомобил. Дури и во рамките на истиот модел, можат да постојат различни варијанти во зависност од годината, нивото на опрема и видот на шофершајбна. Проверете OEM број на делот пред купување.
Состојба на оптичката површина
Долната страна на сензорот за дожд (онаа што се лепи на стаклото) мора да биде чиста и без гребнатини. Гребнатина на оптичката површина може да предизвика неправилна работа. Исто така проверете дека нема остатоци од старо лепило или подлога затоа што мора целосно да се исчистат пред вградувањето.
Конектори
Проверете ја состојбата на електричниот конектор. Пиновите мора да бидат чисти, рамни и без корозија. Оштетен конектор може да предизвика испрекинат контакт и неправилна работа.
Оптичка подлога (gel pad)
Половниот сензор обично доаѓа без нова оптичка подлога. Оваа подлога мора да ја купите засебно (5-15 евра) затоа што не може да се користи повторно. Без правилна подлога, сензорот нема да работи исправно. Користете само подлога специфична за вашиот модел сензор.
ADAS компатибилност
Ако вашиот сензор за дожд дели модул со ADAS камера, заменскиот модул мора да биде од истата генерација и верзија на софтвер. По вградувањето, камерата мора да се калибрира. Некалибрирана камера значи дека системите како автоматско кочење нема правилно да работат, што е сериозен безбедносен проблем.
Замена на сензорот за дожд: чекор по чекор
Замената на засебен сензор за дожд е едноставна работа што можете сами да ја направите:
- Симнете го поклопецот околу ретровизорот на внатрешната страна на шофершајбната. Обично се држи со клипови.
- Откачете го конекторот на сензорот.
- Внимателно одвојте го сензорот од стаклото. Користете пластичен алат (не метален!) за да не го изгребете стаклото. Сензорот е залепен со оптичка подлога.
- Исчистете го стаклото од остатоци од стара подлога. Користете изопропил алкохол и мека крпа. Површината на стаклото мора да биде совршено чиста.
- Подгответе го новиот сензор - залепете нова оптичка подлога на долната страна на сензорот. Симнете ја заштитната фолија од двете страни на подлогата.
- Позиционирајте го сензорот на стаклото. Мора да биде на истото место каде бил стариот. Притиснете цврсто за подлогата да се залепи.
- Поврзете го конекторот.
- Вратете го поклопецот.
- Тестирајте - попрскајте го стаклото со вода и проверете дали се активираат бришачите.
Целата работа трае 15-30 минути. Единствениот специјален материјал што ви треба е нова оптичка подлога.
Чести проблеми по замената на сензорот
Ако сензорот не работи исправно по замената, еве најчести причини:
Лоша оптичка подлога
Најчест проблем. Ако подлогата има меурче воздух, не е правилно залепена, или е од погрешен тип, сензорот ќе работи неправилно. Симнете го сензорот, исчистете го стаклото, ставете нова подлога и обидете се повторно.
Валкано стакло
Остатоци од старо лепило, прашина или маснотија на стаклото можат да влијаат на оптичкиот контакт. Темелно исчистете го стаклото пред вградувањето.
Погрешна позиција
Сензорот мора да биде на точно одредено место на стаклото. Обично тоа е означено на стаклото или е видливо според очертанијата од стариот сензор. Погрешна позиција значи погрешен агол на оптичкиот сноп и неправилна работа.
Потребно кодирање
На некои модели (особено VAG група и BMW), по замената на сензорот потребно е кодирање преку дијагностички уред. Системот мора да го научи новиот сензор. Без кодирање, сензорот може да биде целосно неактивен.
Алтернатива: поправка наместо замена
Пред да купите заменски сензор, проверете дали проблемот не е во нешто поедноставно:
- Оптичка подлога - замената на подлогата (5-15 евра) решава голем процент проблеми
- Чистење на стаклото - валканост на стаклото во подрачјето на сензорот може да предизвика неправилна работа
- Проверка на конекторот - кородирани или олабавени контакти се чест причинител. Чистењето со контактен спреј може да помогне
- Ресет на системот - понекогаш е доволно ресетирање на управувачката единица на бришачите преку дијагностички уред
Каде да најдете половни сензори
Сензорите за дожд и светло се мали делови што често се превидуваат на автоотпадите. Многу автоотпади воопшто не ги симнуваат од автомобилите затоа што не знаат дека постои побарувачка. Затоа најбрзиот начин е да испратите барање на PoDi и да наведете:
- Модел и година на автомобилот
- Вид на сензор (засебен сензор за дожд, комбиниран дожд/светло, интегриран со ADAS камера)
- OEM број на делот ако го знаете
Добавувачите на PoDi платформата обично знаат каде да бараат и можат да ви понудат сензор што одговара на вашиот модел, вклучително и оптичка подлога ако е достапна.
Вистинска идентификација и квалитетна подлога се клучот
Сензорите за дожд и светло се мали но корисни делови што го прават возењето поудобно и побезбедно. Кога ќе отка́жат, половните сензори се паметен избор затоа што се значајно поевтини од нови, а функционално подеднакво добри. Клучот на успешна замена е во правилна идентификација на делот, квалитетна оптичка подлога и чисто вградување.
Не игнорирајте неисправен сензор за дожд. Автоматските бришачи не се само удобност, тие се и безбедносна функција затоа што ви овозможуваат да ги држите рацете на воланот наместо да посегате по прекинувачот на бришачите. Испратете барање на PoDi и решете го проблемот брзо и поволно.