Ладењето на моторот: работа што не смее да застане
Моторот во вашиот автомобил произведува огромни количини на топлина. Зборуваме за температури на согорување од над 2.000 степени Целзиусови во цилиндрите. Без ефикасен систем за ладење, моторот буквално би се стопил во рок од неколку минути.
Ладилникот е централен дел од тој систем. Тоа е оној голем метален дел со ламели што седи пред моторот, зад предниот браник. Низ него поминува течност за ладење која ја одведува топлината од моторот и ја предава на околниот воздух.
Интеркулерот е сличен дел, но тој го лади воздухот што доаѓа од турбо полначот. Турбото го компресира воздухот, а компресијата го загрева. Топол воздух е помалку густ, што значи помалку кислород во цилиндерот, што значи помалку моќ. Интеркулерот го лади тој воздух и му ја враќа густината, со што ја зголемува моќта на моторот.
Кога било кој од овие делови ќе престане да работи како што треба, последиците можат да бидат сериозни. А замената со нов дел не е секогаш евтина. Затоа половните ладилници и интеркулери имаат голем пазар и денес ќе поминеме сè што треба да знаете за нив.
Видови ладилници во автомобил
Во модерен автомобил постојат неколку различни ладилници и секој има своја функција:
Ладилник на мотор (радијатор)
Главниот ладилник што ја лади течноста за ладење на моторот. Обично е најголемиот ладилник во автомобилот и сместен е зад предниот браник. Изработен е од алуминиум (поновите автомобили) или комбинација од бакар и месинг (постарите автомобили).
Капацитетот за ладење зависи од големината на ладилникот, бројот на редови ламели и протокот на воздух. За ист мотор, ладилниците можат да бидат со различни димензии во зависност од пазарот (на пример, ладилникот за тропски земји е поголем).
Интеркулер (ладилник на компресиран воздух)
Интеркулерот го лади воздухот што доаѓа од турбо полначот (или компресорот) пред да влезе во моторот. Постојат два типа:
- Воздух-воздух интеркулер - најчест тип, го лади компресираниот воздух со помош на околниот воздух. Обично е сместен пред ладилникот на моторот или странично.
- Воздух-вода интеркулер - користи течност за ладење за ладење на компресираниот воздух. Поефикасен е но посложен. Се користи во некои премиум возила и спортски автомобили.
Ладилник на масло
Некои мотори имаат посебен ладилник за моторно масло. Ова е особено важно кај турбо мотори и мотори што работат под големо оптоварување. Може да биде воден (спој со блокот на моторот) или воздушен (мал радијатор).
Ладилник на автоматски менувач
Автоматските менувачи генерираат многу топлина и им треба ладење. Ладилникот на ATF течноста обично е интегриран во главниот ладилник на моторот или е посебен мал радијатор.
Кондензатор на клима
Технички не е ладилник во класична смисла, но изгледа исто и е сместен пред ладилникот на моторот. Служи за ладење и кондензација на фреонот во системот за клима.
Симптоми на неисправен ладилник
Како да препознаете дека ладилникот треба замена?
- Прегревање на моторот - температурата на течноста за ладење расте над нормалата, особено во гужва или при побавно возење
- Видливо протекување - зелена, розова или портокалова течност под автомобилот (во зависност од видот на антифризот)
- Замаглен ладилник - бели или зелени траги на ламелите што укажуваат на ситни протекувања
- Зачепени ламели - ламелите на ладилникот се полни со лисја, инсекти и нечистотија што го намалуваат протокот на воздух
- Внатрешно зачепување - корозија и наслаги во ладилникот го намалуваат протокот на течноста за ладење
Симптоми на неисправен интеркулер
- Загуба на моќ - моторот не влече како порано бидејќи воздухот што доаѓа во моторот не е доволно ладен
- Зголемена потрошувачка на гориво - ECU компензира за повисоката температура на всисниот воздух со побогата смеса
- Чад од издувот - црн чад кај дизелите може да укажува на проблеми со интеркулерот
- Истекување на масло - кај турбо мотори, маслото од турбото може да истекува низ оштетениот интеркулер
- Звук на воздух - чшиштење или пиштење што укажува на пукнатина или олабавен спој
Проверка на половен ладилник
Ладилникот е еден од деловите што е релативно лесно да се провери пред купување. Еве што да направите:
Визуелна проверка
- Ламели - проверете дали ламелите се рамни и неоштетени. Свиените ламели го намалуваат протокот на воздух, но можат да се исправат со посебен чешел за ламели.
- Пластични делови - кај ладилниците со пластичен горен/долен резервоар, проверете дали има пукнатини или траги од протекување на спојевите на пластиката и алуминиумот
- Приклучоци - наставките за црева мора да бидат неоштетени и без траги од корозија
- Внатрешност - погледнете низ отворот. Внатрешноста треба да биде релативно чиста, без претерана корозија или наслаги
Тест на притисок
Најдобар начин за проверка на ладилникот е тестот на притисок. Зачепете ги сите отвори освен еден, приклучете пумпа за притисок и ставете го ладилникот во вода. Нанесете 1-1,5 бара притисок и гледајте дали излегуваат меурчиња. Ако излегуваат, ладилникот протекува.
Ова е едноставен тест што можете да го направите и сами или да побарате од механичар. Чини неколку минути време, а може да ве спаси од купување на неисправен ладилник.
Проверка на проток
Зачепените канали во ладилникот го намалуваат протокот на течноста за ладење. Можете да го проверите протокот така што ќе пуштите вода низ ладилникот. Треба да излегува рамномерно од сите канали. Ако некои канали не пропуштаат вода, ладилникот е делумно зачепен.
Проверка на половен интеркулер
Интеркулерот се проверува слично како ладилникот, но со некои специфичности:
- Тест на притисок - зачепете го излезот, нанесете 1,5-2 бара и гледајте дали држи притисок. Кај воздух-воздух интеркулерите, протекувањето е чест проблем.
- Внатрешна состојба - погледнете во внатрешноста на интеркулерот. Тенок слој масло е нормален (доаѓа од турбото), но големи количини масло или наслаги укажуваат на проблеми со турбото или PCV вентилот.
- Ламели - како и кај ладилникот, ламелите мора да бидат рамни и неоштетени
- Приклучоци - гумените или силиконските спојеви мора да бидат еластични и неоштетени
Цени на половни ладилници и интеркулери
Ладилници на мотор
- VW Golf/Passat: 40 - 100 EUR
- BMW 3/5 серија: 50 - 150 EUR
- Audi A4/A6: 50 - 130 EUR
- Renault Megane/Clio: 30 - 80 EUR
- Mercedes C/E класа: 60 - 160 EUR
Интеркулери
- VW 1.9/2.0 TDI: 30 - 80 EUR
- BMW N47/N57: 50 - 120 EUR
- Renault 1.5 dCi: 25 - 70 EUR
- Ford 1.6/2.0 TDCi: 30 - 80 EUR
За споредба, нов ладилник за просечен автомобил чини 100-300 EUR, а нов интеркулер 80-250 EUR. Заштедата со половен е 50-70%.
Вградувањето на ладилник чини 80-200 EUR, а на интеркулер 60-150 EUR.
Кога се исплати да се купи половен ладилник
Ладилниците генерално се безбедна купувина од втора рака, но постојат ситуации кога половниот е подобар избор и кога не е:
Кога Е добра идеја:
- Автомобилот е постар и разликата во цената е значајна
- Ладилникот поминал тест на притисок и визуелно е во добра состојба
- Се работи за едноставен алуминиумски ладилник без интегриран ладилник на ATF
Кога НЕ е добра идеја:
- Ладилникот има интегриран ладилник на автоматски менувач (ако внатрешниот ладилник протекува, ATF се меша со течноста за ладење, што е катастрофа за менувачот)
- Разликата во цената помеѓу новиот и половниот е мала (30-50 EUR)
- Ладилникот има пластични резервоари што се крти и склони кон пукање
Совети за вградување
Кога вградувате половен ладилник или интеркулер, еве на што да внимавате:
- Исплакнете го системот за ладење - пред вградувањето на новиот ладилник, исплакнете го целиот систем од старата течност за ладење и можните наслаги
- Нова течност за ладење - ставете свежа течност за ладење со правилна спецификација
- Нов термостат - ако термостатот е стар, искористете ја можноста и заменете го (чини 15-30 EUR)
- Нови црева - ако гумените црева се тврди или испукани, заменете ги
- Нови капачиња - капачето на ладилникот (капакот на експанзиониот сад) има вентил што го регулира притисокот. Ако е старо, заменете го.
Ладилник и интеркулер: безбедна половна купувина
Половните ладилници и интеркулери се едни од најбезбедните половни делови за купување. Лесно е да се проверат, релативно се евтини, а заштедата во однос на новите може да биде значајна. Клучот е во тестот на притисок и визуелната проверка на состојбата на ламелите и приклучоците.
Ви треба ладилник или интеркулер за вашиот автомобил? Испратете барање на PoDi и ќе добиете понуди од повеќе добавувачи со цени и детали за состојбата на деловите.