Вилушки на потсклопот: рбетот на целиот систем
Ако би го споредиле потсклопот на автомобилот со човечкото тело, вилушките би биле коски. Тие се структурната основа на која сè друго се спојува. Амортизери, пружини, куглести зглобови, стабилизатори, сè е прицврстено на вилушките или преку вилушките поврзано со остатокот од возилото. Кога вилушката попушти, целиот потсклоп е компромитиран.
Токму затоа купувањето половни вилушки на потсклопот заслужува детална анализа. Бидејќи за разлика од помалите делови на потсклопот како спони или стабилизатори, вилушките се структурни делови што поднесуваат огромни оптоварувања. Погрешната одлука може да чини многу повеќе од заштедата на цената на делот.
Но од друга страна, вилушките се и едни од поскапите делови на потсклопот, особено кај модерните автомобили со повеќе вилушки. И тука купувањето половни може да заштеди стотици евра. Да видиме кога и како.
Типови вилушки на потсклопот
Различни автомобили користат различни типови потсклопи, а со тоа доаѓаат и различни типови вилушки. Разбирањето на разликите е важно бидејќи влијае на тоа колку се исплати да се купуваат половни.
McPherson потсклоп (една вилушка)
Најчест тип преден потсклоп на помали и средни автомобили. Користи една долна вилушка по тркало, додека горната функција ја презема самиот амортизер (McPherson пружинска нога). Вилушката обично е во триаголна форма (затоа се вика и „триаголна вилушка“ или „A-arm“) со две точки на прицврстување на потрамата и еден куглест зглоб на носачот на тркалото.
Тие вилушки се релативно едноставни и евтини, како нови така и половни. За VW Golf, нова aftermarket вилушка чини од 25 до 60 евра, додека половна оригинална може да биде 15 до 35 евра.
Повеќекратен потсклоп (multilink)
Премиум автомобили (Audi, BMW, Mercedes) и сè повеќе средни модели користат повеќекратен потсклоп со 3 до 5 вилушки по тркало. Секоја вилушка контролира еден аспект од движењето на тркалото (надолжно, попречно, наклон). Тоа дава одлична контрола над геометријата на тркалата и врвна возна динамика, но и значајно повисока цена на одржување.
Комплет вилушки за преден потсклоп на Audi A4 може да чини 400-800 евра за нови aftermarket делови, или дури 1500+ евра за оригинални. Тука половните делови стануваат многу интересни бидејќи комплет половни вилушки со ниска километража може да чини 150-300 евра.
Челични наспроти алуминиумски вилушки
Ова е важна разлика при купување половни. Челичните вилушки се поцврсти, потешко се оштетуваат и подобро поднесуваат помали оштетувања. Алуминиумските вилушки се полесни (што ги подобрува возните својства), но се почувствителни на удари и корозија.
Кај половните делови, челичните вилушки се генерално побезбедно купување бидејќи помала е шансата да имаат скриени оштетувања. Алуминиумските вилушки бараат повнимателен преглед бидејќи микропукнатините во алуминиумот можат да бидат невидливи со голо око, а под оптоварување можат да доведат до изненаден прелом.
Зошто вилушките воопшто се трошат
Самата вилушка како метален дел ретко се троши или крши во нормални услови на возење. Тоа што се троши се гумено-метални влошки (силент блокови) на местата каде вилушката се прицврстува на потрамата, и куглестиот зглоб на местото каде вилушката се спојува со носачот на тркалото.
Кај челичните вилушки, куглестите зглобови и силент блоковите можат да се менуваат поединечно, па не е секогаш потребно да се менува целата вилушка. Кај алуминиумските вилушки, куглестите зглобови често се интегрирани (занитени) и не можат поединечно да се заменат, па мора да се менува целата вилушка. Тоа е една од причините зошто алуминиумските вилушки се поскапи за одржување.
Симптоми на истрошени вилушки
- Чукање од потсклопот - особено при минување нерамнини, најчест симптом на истрошени силент блокови
- Колата влече на една страна при сопирање - истрошените предни силент блокови дозволуваат вилушката да се движи при сопирање
- Нерамномерно трошење на гумите - истрошената вилушка ја менува геометријата на тркалата
- Воланот не е центриран - вилушката се поместила од правилната положба
- Нестабилност при поголеми брзини - лабавите вилушки предизвикуваат осцилации на тркалата
- Чкрипење при вртење на воланот до крај - суви силент блокови
Половни вилушки: кога се исплатат
Вилушките се всушност еден од деловите на потсклопот кај кои купувањето половни има најмногу смисла. Еве зошто:
Челични вилушки со нови куглести зглобови и силент блокови
Ако купите половна челична вилушка и го замените куглестиот зглоб и силент блоковите со нови, добивате практично нов дел за половина цена. Самата метална вилушка не се троши во нормални услови (освен во случај на судир или силна корозија), па половна вилушка со 100.000 км и нов куглест зглоб може да служи исто толку добро како целосно нова.
Овој пристап е особено исплатлив за автомобили со едноставен McPherson потсклоп каде вилушката е евтина и замената на куглестиот зглоб/силент блоковите е едноставна.
Алуминиумски вилушки за премиум автомобили
Кај автомобили како Audi A4, A6, BMW 5 серија или Mercedes E класа, комплет нови вилушки за преден потсклоп може да чини астрономски 1000-2000 евра. Половен комплет со ниска километража (30.000-50.000 км) за 200-400 евра е заштеда што го оправдува ризикот, под услов внимателно да ја проверите состојбата.
Задни вилушки
Задните вилушки се општо помалку оптоварени од предните (не управуваат, само го носат и водат тркалото) и траат подолго. Половните задни вилушки затоа се побезбедно купување од предните. Многу задни multilink системи имаат вилушки кои траат целиот животен век на колата, па половни од кола што била во челен судир можат да бидат практично нови.
Како да се провери половна вилушка
Деталниот преглед е клучен, особено за алуминиумски вилушки. Еве на што треба да обрнете внимание:
Структурен интегритет
Прегледајте ја вилушката од крај до крај. Барајте било какви деформации, свиткувања или пукнатини. Споредете ја левата и десната вилушка ако купувате пар. Треба да бидат идентични по форма и димензии. Било каква разлика може да значи дека едната била изложена на удар.
Состојба на силент блоковите
Погледнете ги гумените влошки на местата на прицврстување. Ако се испукани, суви или видливо деформирани, мора да се заменат. Тоа не е нужно причина за одбивање на купувањето, но мора во вкупната цена да го пресметате трошокот за нови силент блокови.
Состојба на куглестиот зглоб
Ако вилушката има интегриран куглест зглоб (чест случај кај алуминиумските), проверете ја лабавоста на зглобот. Фатете го носачот на зглобот и обидете се да го движите. Било каква лабавост или мртов од значи дека куглестиот зглоб е истрошен, а ако не може поединечно да се замени, целата вилушка е бескорисна.
Корозија
Кај челичните вилушки, површинската рѓа е нормална. Длабоката корозија која го изела материјалот е проблем. Кај алуминиумските вилушки, белите прашкасти наслаги значат алуминиумска корозија која може да ја ослаби структурата.
Цени на половни вилушки на потсклопот
Еве оперативни цени за најпопуларните категории:
- Челична вилушка (Golf, Focus, Megane) - 15-35 EUR половна, 25-60 EUR нова aftermarket
- Алуминиумска вилушка (Audi A4, BMW 3) - 30-80 EUR половна, 60-150 EUR нова aftermarket
- Комплет предни вилушки multilink (Audi A4) - 150-350 EUR половни, 400-800 EUR нови aftermarket
- Задна вилушка - 15-50 EUR половна, 30-80 EUR нова aftermarket
- Комплет задни вилушки multilink - 80-200 EUR половни, 200-400 EUR нови aftermarket
Како што гледате, заштедата е најголема кај multilink системите за премиум автомобили. Кај едноставни потсклопи со една вилушка, разликата помеѓу половен и нов aftermarket е помала и прашање е дали се исплати ризикот.
Вградување на половни вилушки
Замената на вилушки е работа со средна сложеност. Кај McPherson потсклоп, замената на една вилушка трае 30-60 минути и чини 30-60 евра за работа. Кај multilink системи, замената на целиот сет може да трае цела работилничка смена и да чини 150-300 евра за работа.
Клучни работи при вградување:
- Шрафови и навртки - користете нови шрафови за прицврстување на вилушката на потрамата. Старите шрафови можат да бидат развлечени и да не држат правилно
- Момент на затегнување - вилушките мора да се затегнат на точно пропишаниот момент. Премалку затегнатите шрафови можат да се олабават, премногу затегнатите можат да се скршат
- Геометрија - задолжителна по замената на вилушки. Без исклучок.
- Затегнување под оптоварување - силент блоковите мора да се затегнат завршно кога колата е на тркалата (под оптоварување), а не додека виси на лифт. Ако се затегнат без оптоварување, гумата во силент блокот ќе биде преднапегната во погрешна положба и брзо ќе се истроши
Познати проблеми по модели
Некои модели автомобили се познати по проблеми со вилушки, па еве краток преглед:
Audi A4 B5/B6/B7: Преден multilink потсклоп со алуминиумски вилушки е познат по релативно краток век на куглестите зглобови. Комплет вилушки обично се менува на 80.000-120.000 км. Половните комплети се многу барани и лесно достапни бидејќи оваа кола сè уште масовно се вози.
BMW E46 (3 серија): Предни вилушки со гумени силент блокови траат околу 100.000 км. Чест е upgrade на вилушки со полиуретански влошки за подолг век на траење.
VW Golf 5/6/7: McPherson преден потсклоп со една вилушка. Вилушката е цврста, но куглестиот зглоб се троши. Постојат верзии со заменлив куглест зглоб и верзии со интегриран, па проверете пред купување.
Peugeot/Citroen платформи: Познати по релативно меки силент блокови кои брзо се трошат. Половните вилушки од тие коли често имаат истрошени силент блокови дури и при ниска километража.
Најдете половни вилушки за вашата кола
Вилушките на потсклопот се делови кои се разликуваат по димензии и дизајн дури и помеѓу различни моторизации на истиот модел. Затоа е важно точно да го специфицирате вашиот автомобил при купувањето.
На PoDi платформата можете да испратите барање за половни вилушки на потсклопот со детални податоци за вашето возило. VIN бројот е идеален бидејќи практично ја елиминира можноста за грешка. Ве поврзуваме со добавувачи кои ќе ви испраќаат понуди за вилушки кои одговараат на вашиот модел, со информации за состојба и километража.
Без оглед дали ви треба една вилушка или комплет за multilink потсклоп, половните делови можат да бидат одлично решение за заштеда без компромиси на квалитет. Само бидете внимателни со прегледот и не заборавајте на геометријата по вградувањето.