Сопирачките не се за шега, но половните делови може да бидат совршено безбедни
Кога ќе кажам „половни сопирачки делови“, повеќето луѓе веднаш помислуваат „не, благодарам, на сопирачките не штедам“. И во право се, делумно. На сопирачки плочки, дискови и црева навистина не треба да се штеди затоа што тоа се потрошни делови што се трошат со употреба и мора да бидат нови.
Но сопирачкиот цилиндар и серво засилувачот? Тоа е сосема друга приказна. Овие компоненти се направени да траат колку и самиот автомобил. Тие не се трошат во класична смисла и многу ретко откажуваат. А кога откажуваат, обично е поради староста на заптивките, а не поради трошење на самото куќиште или механизам. Затоа половните сопирачки цилиндри и серво засилувачи се совршено легитимна опција што може да ви заштеди значителни пари.
Што е главниот сопирачки цилиндар и зошто е толку важен
Главниот сопирачки цилиндар (master cylinder) е срцето на хидрауличниот сопирачки систем. Кога ќе ја притиснете педалата за сопирачка, серво засилувачот ја мултиплицира силата на вашата нога, а главниот цилиндар ја претвора таа механичка сила во хидрауличен притисок што се пренесува преку сопирачки црева до сопирачките чељусти или цилиндри на секое тркало.
Модерните главни сопирачки цилиндри се од тандем конструкција, што значи дека имаат два одделни кругови. Ако едниот круг откаже (на пр. поради пукнато црево), другиот продолжува да работи и сè уште може да сопрете, барем делумно. Ова е безбедносна карактеристика што е законски задолжителна на сите возила.
Главниот цилиндар се состои од метално куќиште (обично алуминиум или леано железо), клипови со заптивки, пружини и резервоар за сопирачка течност. Куќиштето практично никогаш не откажува. Клиповите не се трошат затоа што работат во течност. Единствениот дел што може да се потроши се заптивките, и тоа дури по 15 до 20 години или повеќе.
Симптоми на лош главен цилиндар
Како да препознаете дека проблемот е во главниот цилиндар, а не во некој друг дел од сопирачкиот систем?
- Педалата „тоне“ до подот - Ја притискате сопирачката и педалата полека паѓа кон подот, дури и кога одржувате притисок. Тоа е класичен знак дека заптивките во цилиндарот пропуштаат и течноста тече интерно (од една комора во друга).
- Мек чувство на педалата - Педалата нема цврст отпор, се чувствува „сунѓериста“. Ова може да биде и воздух во системот, но ако одвоздушувањето не помага, цилиндарот е сомнителен.
- Видливо протекување - Сопирачка течност тече од цилиндарот или на спојот со серво засилувачот. Ова е јасна индикација дека заптивките повеќе не држат.
- Нееднакво сопирање - Ако едниот сопирачки круг работи, а другиот не, цилиндарот може да биде причина.
Што е серво засилувач за сопирачки
Серво засилувачот (brake booster) е оној голем тркалезен или овален дел помеѓу педалата за сопирачка и главниот цилиндар. Неговата функција е да ја засили силата што вашата нога ја врши на педалата, така што не мора да ја турнете педалата со сета сила за да го запрете автомобилот од тон и половина.
Повеќето серво засилувачи работат на принципот на вакуум. Моторот создава вакуум преку усисната гранка, а тој вакуум се користи за помош при сопирање. Кога ќе ја притиснете педалата, вентилот во серво засилувачот пушта атмосферски притисок на едната страна на мембраната, додека на другата страна е вакуум. Разликата во притисокот создава сила што ѝ помага на вашата нога.
Поновите возила (особено дизел со турбополнач и електричните) користат електрични вакуум пумпи или дури целосно електрични серво засилувачи затоа што нивните мотори не создаваат доволно вакуум природно.
Симптоми на лош серво засилувач
- Тврда педала - Мора многу да ја притискате педалата за да сопрете. Како да возите автомобил без серво помош (затоа што токму тоа и е).
- Свирење при сопирање - Звук на исисување на воздух кога ќе ја притиснете педалата укажува на пропуштање на мембраната или вентилот во серво засилувачот.
- Моторот губи вртежи при сопирање - Ако серво засилувачот пропушта вакуум, моторот тоа го чувствува како губење вакуум на усисната гранка и може да почне да работи нерамномерно или да губи вртежи.
- Педалата не се враќа на место - Педалата останува притисната или бавно се враќа. Ова може да биде проблем со повратната пружина во серво засилувачот.
Зошто се исплати да се купи половно
Еве конкретни бројки што говорат сами за себе:
Главен сопирачки цилиндар:
- Нов оригинален (OEM): 150 до 500 EUR, во зависност од моделот
- Нов aftermarket: 80 до 250 EUR
- Половен оригинален: 40 до 120 EUR
Серво засилувач:
- Нов оригинален: 250 до 800 EUR
- Нов aftermarket: 150 до 400 EUR
- Половен оригинален: 60 до 200 EUR
Кога ќе ги соберете и двата дела (затоа што често се менуваат заедно), разликата помеѓу нов и половен може да биде 300 до 800 евра. Тоа е сериозна заштеда.
А квалитетот? Оригинален половен дел од автомобил што поминал 150.000 км е по правило во подобра состојба од нов aftermarket дел со сомнителен квалитет. OEM деловите се дизајнирани за 300.000+ км трајност. На половина пат сè уште се далеку од крајот на животниот век.
Како да проверите половен сопирачки цилиндар
Еве чекор по чекор упатства за проверка на половен главен сопирачки цилиндар пред купувањето:
- Визуелен преглед на куќиштето - Проверете има ли пукнатини, корозија или оштетувања на куќиштето. Алуминиумското куќиште не смее да има никакви оштетувања. Ако куќиштето е од леано железо, помала површинска корозија е прифатлива, но длабока корозија не е.
- Проверете ги приклучоците - Навоите на приклучоците за сопирачки црева мора да бидат чисти и неоштетени. Оштетените навои значат дека цилиндарот не може безбедно да се поврзе.
- Погледнете во внатрешноста - Ако можете, погледнете во отворот за резервоарот за течност. Внатрешноста треба да биде мазна и чиста, без корозија или наслаги.
- Проверете ги клиповите - Ако е можно, рачно притиснете го клипот. Треба да се движи мазно, без запирање. Ако запира или не се движи, заптивките веројатно се набабрени или внатрешноста е корозирана.
- Проверете го резервоарот - Резервоарот за сопирачка течност (ако доаѓа со цилиндарот) не смее да биде напукнат или со изменета боја (пожолтена пластика е нормална за постари делови).
Како да проверите половен серво засилувач
- Визуелен преглед - Куќиштето не смее да биде вдлабнато, напукнато или 'рѓосано (ако е метално). Вдлабнатините може да значат дека мембраната внатре е оштетена.
- Проверете го вакуумскиот приклучок - Приклучокот за вакуумско црево мора да биде цел и неоштетен.
- Тест на мембраната - Зачепете го вакуумскиот приклучок со прст и притиснете ја погонската шипка (онаа што оди кон педалата). Ако чувствувате отпор и шипката тешко се движи, мембраната веројатно е добра. Ако шипката лесно се движи, мембраната пропушта.
- Проверете ја погонската шипка - Шипката мора да биде права и слободно да се движи напред-назад без запирање.
- Проверете ги монтажните точки - Местата за завртки мора да бидат неоштетени.
Вградување и совети
Замената на главниот сопирачки цилиндар и серво засилувачот не е најкомплицираниот посао, но бара знаење и внимание. Еве неколку совети:
- Секогаш заменете ја сопирачката течност кога го менувате главниот цилиндар. Старата течност може да содржи влага и нечистотии што може да го оштетат новиот (или половниот) цилиндар.
- Задолжително одвоздушете го сопирачкиот систем по замената. Воздух во системот значи мека педала и намалена ефикасност на сопирањето.
- Ако го менувате серво засилувачот, проверете го подесувањето на погонската шипка. Преголемо или премало растојание може да предизвика проблеми со педалата (премек или претврд од).
- Користете правилни моменти за притегнување за сите спојки. Претегнатиот спој може да ги оштети навоите, а недоволно притегнатиот може да пропушти.
- По вградувањето, тестирајте ги сопирачките на мирен, рамен простор пред да излезете на пат. Притиснете ја педалата неколку пати и проверете дали е цврста и нема ли протекувања.
Кога сепак да се купи ново
Постојат ситуации кога е подобро да се купи нов дел:
- Ако половниот дел е од возило постаро од 15 години, заптивките веројатно се на крајот на животниот век и ќе треба да се заменат.
- Ако не можете да го проверите делот пред купувањето (онлајн купување без можност за враќање).
- Ако разликата во цената помеѓу половен и нов aftermarket дел е помала од 30%, новиот е побезбеден избор.
- Ако возите возило што често влече приколка или е под поголемо оптоварување, подобро е да имате нов дел со полн животен век.
Но за повеќето ситуации, квалитетен половен сопирачки цилиндар или серво засилувач со разумна километража е целосно безбеден и значително поевтин избор.
Долговечни делови, кратка проверка
Сопирачките цилиндри и серво засилувачите спаѓаат во категоријата делови што одлично се купуваат половни. Долговечни се, ретко откажуваат, а кога ќе ги купите половни, можете да заштедите 50 до 70% во однос на новите. Клучот е во тоа да го проверите делот пред купување и вградувањето да го препуштите на некој што знае што прави.
Ви треба половен сопирачки цилиндар или серво засилувач за вашиот автомобил? Испратете барање на PoDi со податоци за вашето возило и ќе добиете понуди од проверени добавувачи.