Клештите не се потрошен дел и тоа менува сè
Кога зборуваме за сопирачки, повеќето луѓе автоматски мислат на плочки и дискови. И тоа има смисла затоа што се делови кои се трошат и редовно се менуваат. Но сопирачките клешти (челусти, calipers)? Тие се дизајнирани да траат практично цел животен век на возилото. И токму затоа се одлични кандидати за купување половни.
Замислете го ова: сопирачката клешта на вашиот автомобил веќе 200.000 километри ја врши својата работа. Клипот внатре се поместува напред-назад секогаш кога ќе сопрете, но се движи во маслено опкружување со минимално триење. Телото на клештата е масивен парче лиено железо или алуминиум кој не може да се „потроши“. Единственото што со време може да се случи е гумениот дихтунг на клипот да отврдне или клипот да почне да корозира, но тоа обично се случува дури по 12 до 15 години, и тоа главно поради лошо одржувана сопирачка течност.
Нов сет на сопирачки клешти може да чини од 200 до дури 2000 евра, во зависност од марката и моделот на возилото. Половни? Од 50 до 400 евра. А ако станува збор за спортски клешти (Brembo, AP Racing), заштедата може да биде и поголема. Да погледнеме подетално зошто и како да се купат половни клешти.
Како функционира сопирачката клешта
За да можете да ја процените состојбата на половна клешта, треба да разберете како работи. Постојат два основни типа:
Пловечка клешта (floating caliper)
Ова е најчестиот тип на патнички возила. Има само еден клип на внатрешната страна. Кога сопирате, клипот ја турка внатрешната плочка кон дискот, а реакциската сила го влече телото на клештата кон внатре, притискајќи ја надворешната плочка од другата страна на дискот. Клештата „плови“ на водилки (лизгачки завртки).
Предност: поедноставна конструкција, полесна, поевтина. Недостаток: водилките можат да се заглават ако не се подмачкани, што предизвикува нерамномерно трошење на плочките.
Фиксна клешта (fixed caliper)
Има клипови од двете страни на дискот (2, 4, 6 или дури 8 клипови). Клештата е фиксно монтирана и не се поместува. Ова е систем што се користи на поспортски возила и кој нуди подобро сопирање, но е поскап и потежок.
Brembo, AP Racing и други премиум марки главно произведуваат фиксни клешти. И токму тие клешти се најисплатливи за купување половни затоа што новите се исклучително скапи.
Зошто клештите зака́жуваат
Ако се дизајнирани да траат вечно, зошто воопшто треба да се менуваат? Еве ги најчестите причини:
Заглавен клип. Ова е далеку најчестиот проблем. Клипот се заглавува во куќиштето поради корозија или набабрени дихтунзи. Резултат: клештата не ја отпушта плочката од дискот, плочката се прегрева, дискот се деформира и добивате вибрации при сопирање. Овој проблем често може да се реши со обнова на клештата наместо со замена.
Заглавена водилка. Кај пловечките клешти, водилките (лизгачки завртки) можат да се заглават ако не се редовно подмачкани. Симптомот е истиот како кај заглавен клип: нерамномерно трошење на плочките.
Истекување на сопирачка течност. Ако дихтунгот на клипот пропушта, сопирачката течност истекува на дискот и плочките, намалувајќи ја ефикасноста на сопирањето. Тоа е сериозен безбедносен проблем кој бара итна реакција.
Пукнатини или оштетувања. Ретко, но можно, особено по удар во нерамнина или незгода. Напукната клешта не се поправа, се менува.
Како да се провери половна клешта
Еве детална процедура за проверка на половна сопирачка клешта:
- Визуелен преглед на куќиштето - Погледнете го телото на клештата од сите страни. Барајте пукнатини, особено околу монтажните уши и околу отворот за клипот. Дури и мала пукнатина значи дека клештата оди во отпад.
- Проверка на клипот - Обидете се со прст (или со благ притисок) да го турнете клипот внатре. Треба да се поместува мазно, со умерен отпор од дихтунгот. Ако воопшто не се поместува, заглавен е. Ако се поместува без никаков отпор, дихтунгот отишол.
- Проверка на површината на клипот - Ако можете да го видите клипот (извлечен или видлив), површината мора да биде мазна и сјајна, без корозија или гребнатини. Кородиран клип брзо ќе ја уништи новата дихтунг.
- Проверка на водилките - Кај пловечките клешти, водилките мора да бидат рамни и мазни. Зар’ѓани или свиени водилки значат проблеми.
- Проверка на навојот - Навојот за сопирачкото црево и за обезвоздувување мора да биде чист и неоштетен.
- Проверка на монтажните точки - Завртките и дупките за монтажа мора да бидат во исправна состојба, без оштетен навој или деформации.
Обнова vs. замена
Еве нешто што многумина не го знаат: сопирачките клешти можат да се обноват. Обновата (rebuild) вклучува растурање на клештата, чистење на сите делови, замена на дихтунзите на клипот, замена на гумените капи и водилки, повторно склопување и тестирање.
Сетови за обнова (rebuild китови) чинат од 15 до 50 евра по клешта, во зависност од моделот. Ако куќиштето на клештата е во добра состојба (без пукнатини и со неоштетен клип), обновата е одлична опција која ви дава практично нова клешта за дел од цената.
Тоа значи дека дури и половна клешта која има заглавен клип или пропушта, може да биде вредна за купување ако куќиштето е здраво. Купете ја евтино, инвестирајте 30 евра во rebuild кит, одвоите еден час за обнова и имате клешта која ќе ви служи уште 100.000+ км.
Кога обновата не е опција
- Куќиштето има пукнатини (без компромис, оди во отпад)
- Внатрешниот отвор за клипот е кородиран до таа мера што површината е изжлебена (нов клип нема да има добар прилог)
- Монтажните точки се оштетени (не можете безбедно да ја монтирате клештата)
Спортски и надоградени клешти
Ако барате Brembo, Wilwood или AP Racing клешти за надоградба на сопирачкиот систем, пазарот на половни е особено интересен. Нов Brembo GT кит за предни сопирачки може да чини 2.000 до 4.000 евра. Половен сет клешти (без дискови и плочки, кои така или така ги менувате нови) може да се најде за 500 до 1.500 евра.
Спортските клешти обично се во подобра состојба затоа што сопствениците кои вложуваат во таква опрема обично подобро ги одржуваат своите возила. Редовно ја менуваат сопирачката течност, користат квалитетни плочки и генерално внимаваат на сопирачкиот систем.
При купување на половни спортски клешти, дополнително проверете:
- Дали биле на стаза? Клештите кои биле на трка́чка стаза трпат поголеми оптоварувања и температури.
- Имаат ли знаци на прегревање? Промена на бојата на металот (сина или виолетова нијанса) укажува на екстремни температури.
- Кој модел диск користат? Морате да обезбедите дека можете да набавите компатибилни дискови и плочки.
Најчести модели и цени на половни клешти
Еве ориентациски цени за популарни модели:
- VW Golf 5/6/7 предни - 40 до 80 EUR по парче
- BMW E90/F30 предни - 60 до 120 EUR по парче
- Mercedes W204/W205 предни - 70 до 150 EUR по парче
- Audi A4 B8 предни - 50 до 100 EUR по парче
- Brembo 4-клипни (разни модели) - 200 до 500 EUR по парче
Задните клешти обично се 20 до 40 проценти поевтини од предните затоа што се помали и помалку оптоварени.
Совети за вградување
Неколку практични совети за вградување на половни клешти:
- Секогаш менувајте клешти во пар (двете предни или двете задни). Различни клешти на иста осовина можат да предизвикаат неуедначено сопирање.
- Кога вградувате „нови“ половни клешти, ставете и нови плочки и по можност нови дискови. Старите плочки се прилагодиле на старите клешти и нема да налегнуваат правилно на новите.
- Задолжително заменете ја сопирачката течност и обезвоздушете го системот.
- Подмачкајте ги водилките (кај пловечките клешти) со соодветна маст за сопирачки. Никогаш не користете обична маст затоа што може да ги оштети гумените делови.
- По вградувањето, направете неколку благи сопирања за разработка на новите плочки. Не сопирајте нагло првите 200 км.
Кога обновата има смисла, а кога замена
Сопирачките клешти се еден од деловите што апсолутно се исплати да се купат половни. Долговечни се, лесно се проверуваат, можат да се обноват и заштедата е значителна. Не ги мешајте клештите со плочките и дисковите, кои се потрошни и треба да бидат нови. Клештите се траен дел од сопирачкиот систем и половните опции се целосно безбедни со правилна проверка.
Ви требаат половни сопирачки клешти за вашиот автомобил? Испратете барање на PoDi платформата и ќе добиете понуди со цени и фотографии од нашите добавувачи.